Core First Lite

Core First Lite is een uitgebreid kant-en-klaar symboolvocabulaire met een pragmatische indeling. Het bestaat uit een kernvocabulaire aangevuld met een aantal pragmatische communicatietools, maar ook interessante tools voor cognitieve ondersteuning.

Achtergrond
De inhoud en opbouw van Core First zijn gebaseerd op literatuurstudie, gebruikersonderzoeken en input van experts op het gebied van Ondersteunde Communicatie. Hierbij werd niet alleen gekeken naar inhoud en gebruiksvriendelijkheid, maar ook naar pragmatiek en gebruikersacceptatie (bijv. geven voorgeprogrammeerde boodschappen een minder volwaardig gevoel?). Uit de gebruikersonderzoeken bleek dat de communicatie het meest effectief is wanneer een kernvocabulaire gecombineerd wordt met voorgeprogrammeerde boodschappen, zodat gebruikers zelf boodschappen kunnen samenstellen, maar zo nodig ook snel iets kunnen zeggen.

Pragmatische opbouw
Core First bevat verschillende communicatietools die het mogelijk maken om op verschillende manieren een boodschap over te brengen. Deze tools zijn binnen Core First altijd snel beschikbaar via de menubalk aan de linkerkant van het scherm, zodat de gebruiker snel kan schakelen. In deze menubalk staan de knoppen Kernwoorden, Snelspraak, Onderwerpen en Toetsenbord.

Zelf boodschappen samenstellen
Met behulp van de Kernwoorden kan de gebruiker zelf boodschappen samenstellen. De kernwoordenpagina heeft een heldere indeling met kleurcodering en is zo opgezet dat men globaal van links naar rechts symbolen kan kiezen om zinnen te vormen. Woorden worden hierbij toegevoegd aan de zinsbalk. Vanuit het kernvocabulaire heeft men ook toegang tot de Woordenlijsten, die het randvocabulaire vormen. Deze Woordenlijsten bevatten een groot aantal gecategoriseerde inhoudswoorden, waarmee de gebruiker over meer specifieke onderwerpen kan praten.

Een andere manier om zelf boodschappen samen te stellen is met behulp van het Toetsenbord. De Kernwoorden, Woordenlijsten en het Toetsenbord stellen de gebruiker in staat precieze boodschappen te formuleren. Daarnaast kunnen deze tools de ontwikkeling van taalvaardigheden stimuleren.

Voorgeprogrammeerde boodschappen
De tools Snelspraak en Onderwerpen bevatten voorgeprogrammeerde boodschappen voor snelle communicatie. Snelspraak bevat  uitingen zoals “Ja” en “Dankjewel”. Deze uitingen zijn bedoeld om snel iets te kunnen opmerken of antwoord te geven, en om de voortgang van de communicatie te onderhouden.

De tool Onderwerpen bevat een groot aantal voorgeprogrammeerde boodschappen, gerelateerd aan uiteenlopende onderwerpen. Hiermee kan de gebruiker binnen die specifieke onderwerpen of situaties snel en efficiënt communiceren. Tijdens het communiceren over een onderwerp blijft dat onderwerp op het scherm zichtbaar, ook na het kiezen van een knop, zodat de toepasselijke uitingen beschikbaar blijven.

De tool Onderwerpen is niet alleen geschikt voor snelle communicatie, maar ook voor communicatie op een lager cognitief niveau. Op deze pagina’s staan boven in beeld de verschillende categorieën, daaronder verschijnen de bijbehorende boodschappen.

Omdat de voorgeprogrammeerde boodschappen van Snelspraak en Onderwerpen bedoeld zijn voor snelle communicatie, worden deze niet aan de zinsbalk toegevoegd, maar direct uitgesproken. Zo kan de gebruiker bijvoorbeeld even snel op iemand reageren, zonder het formuleren van een zin te hoeven onderbreken.

Cognitieve tools
Binnen de Onderwerpen zijn ook verschillende cognitieve tools beschikbaar, zoals eerst-dan ondersteuning, stap-voor-stap instructies, sociale scripts en visuele timers. Deze tools kunnen ondersteuning bieden bij het plannen van activiteiten of het bevorderen van positief gedrag.

De tools zijn in te zetten voor het ordenen of herinneren van taken en gebeurtenissen (wat komt er eerst, wat komt er dan), als ondersteuning bij het uitvoeren van een activiteit, of als dagplanning. Ook kunnen ze de gebruiker in sociale situaties aan de hand nemen en laten zien wat er volgt of wat hij of zij moet doen. Zo kunnen de tools bijvoorbeeld helpen bij onzekerheid of het verminderen van opstandig gedrag.

Sociale scripts zijn bovendien te gebruiken om efficiënt te communiceren in terugkerende situaties.

Doelgroep
Dankzij de combinatie van symbolen en tekst en de beschikbaarheid van verschillende tools, is Core First geschikt voor een brede doelgroep. Denk aan kinderen in ontwikkeling, mensen met een autistische stoornis en mensen met afasie of andere vormen van niet-aangeboren hersenletsel.

Core First is geschikt om te bedienen met een aanraakscherm, maar is ook uitermate geschikt voor oogbesturing.

Core First is beschikbaar in veel verschillende rastergroottes. Voor gebruikers met een beperktere motoriek of een cognitieve of visuele beperking, kunt u een raster met grotere knoppen kiezen. De beperktere lay-outs zijn zo ingericht dat de belangrijkste woorden altijd direct beschikbaar zijn. Dit zijn bovendien woorden die goed met elkaar te combineren zijn. De woorden die van de voorpagina wegvallen, zijn niet helemaal uit het vocabulaire verdwenen. Deze zijn soms te vinden door te scrollen, en soms door een subpagina te openen.

Taalontwikkeling
Voor kinderen die de inhoud van het vocabulaire niet uit zichzelf ontdekken, maar ook om kinderen te helpen zich verder te ontwikkelen, wordt aangeraden te modelleren. Dat houdt in dat u het kind uitdaagt bijv. zinnen te vormen, door het zelf voor te doen op het apparaat, ook wanneer u zelf iets zegt. Zo geeft u zelf het goede voorbeeld, net zoals men van nature al doet voor sprekende kinderen. Core First biedt ouders en begeleiders ondersteuning bij modelleren door middel van een zoekfunctie. Weet u een woord niet snel te vinden, dan kunt u het als ouder of begeleider eenvoudig intypen. De functie geeft vervolgens duidelijk met highlights aan waar in het vocabulaire dat woord zich bevindt.

Ondersteuning bij implementatie
Bij de implementatie van Core First kunt u gebruik maken van het unieke ondersteunende programma Pathways. Dit programma bestaat uit een verzameling materialen speciaal bedoeld voor begeleiders en therapeuten. Het bevat o.a. stappenplannen en video’s, met veel suggesties voor het gebruik van Core First in de praktijk. Pathways behandelt zowel de technische aspecten, zoals het maken van aanpassingen, als praktische aspecten, zoals tips voor modelleersituaties en trainen door het stellen van vragen. Pathways komt binnenkort ook in het Nederlands beschikbaar.

Lite-versie
In Nederland is Core First alleen uitgebracht als Lite-versie. Deze versie bevat minder uitingen dan de originele Engelstalige versie en kent geen grammaticale vervoeging. Maar ook in deze Lite-versie is Core First nog steeds zeer omvangrijk en effectief. Core First Lite is ook het meest uitgebreide Nederlandstalige kant-en-klare vocabulaire voor Tobii Dynavox platformen.

In Core First wordt gebruik gemaakt van PCS-symbolen en synthetische spraak. Er is een aantal pagina’s met lege ruimtes, waar u gemakkelijk eigen foto’s en afbeeldingen kunt toevoegen, zoals op de pagina Familie.

Systeemeisen
Core First Lite is standaard onderdeel van de communicatiesoftware Snap en is te gebruiken op Tobii Dynavox platformen, zoals de I-110, I-12+ en I-15+.

Uitproberen
Een gratis demoversie van het Nederlandse Snap + Core First Lite is te downloaden via de Windows Store. Deze gratis versie bevat geen spraakuitvoer.